جراحی در دوران بارداری یکی از موضوعاتی است که برای بسیاری از خانم‌ها سؤال‌برانگیز است؛ به‌خصوص افرادی که قصد انجام جراحی زیبایی، جراحی چاقی یا درمان‌های دندانپزشکی را دارند. آیا در دوران بارداری می‌توان عمل جراحی انجام داد؟ کدام عمل‌ها باید به بعد از زایمان موکول شوند؟ و شرایط در دوران شیردهی چه تفاوتی دارد؟

به‌طور کلی، جراحی‌های زیبایی و جراحی‌های چاقیِ انتخابی در دوران بارداری باید به بعد از زایمان موکول شوند. با این حال، درمان‌های ضروری پزشکی و بسیاری از درمان‌های دندانپزشکی در صورت نیاز می‌توانند در دوران بارداری انجام شوند.

در دوران شیردهی نیز شرایط با بارداری متفاوت است و امکان انجام بعضی از درمان‌ها و جراحی‌ها به نوع عمل، داروهای مورد استفاده، بیهوشی، شرایط مادر و نوزاد و مدت زمان گذشته از زایمان بستگی دارد.

آیا جراحی در دوران بارداری بی‌خطر است؟

برای پاسخ به این سؤال ابتدا باید بین جراحی ضروری و جراحی انتخابی تفاوت قائل شویم.

اگر یک خانم باردار به دلیل یک بیماری یا وضعیت اورژانسی به جراحی نیاز داشته باشد، بارداری به‌تنهایی به معنای ممنوع بودن عمل نیست. پزشکان با در نظر گرفتن شرایط مادر و جنین درباره زمان و نحوه انجام جراحی تصمیم می‌گیرند.

اما جراحی‌های انتخابی که می‌توان بدون ایجاد خطر برای بیمار به تعویق انداخت، معمولاً تا بعد از زایمان انجام نمی‌شوند.

بنابراین:

جراحی انتخابی: معمولاً به بعد از بارداری موکول می‌شود.

جراحی ضروری پزشکی: در صورت وجود ضرورت پزشکی می‌تواند در دوران بارداری انجام شود.

جراحی در دوران بارداری؛ آیا عمل زیبایی امکان‌پذیر است؟

به‌طور کلی، انجام جراحی زیبایی انتخابی در دوران بارداری توصیه نمی‌شود.

این موضوع شامل عمل‌هایی مانند موارد زیر می‌شود:

• لیپوساکشن
• لیپوساکشن VASER
• لیپو 360
• ابدومینوپلاستی یا تامی تاک
• BBL یا تزریق چربی به باسن
• پروتز سینه
• لیفت سینه
• کوچک کردن سینه
• رینوپلاستی
• لیفت صورت
• لیفت بازو
• لیفت ران
• سایر جراحی‌های فرم‌دهی بدن

از آنجا که این عمل‌ها ضروری نیستند، معمولاً بهتر است تا پایان بارداری و طی شدن دوره مناسب نقاهت پس از زایمان صبر کرد.

چرا جراحی زیبایی در دوران بارداری انجام نمی‌شود؟

بدن یک زن در دوران بارداری تغییرات گسترده‌ای را تجربه می‌کند.

این تغییرات می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• تغییرات هورمونی
• افزایش حجم خون
• تغییر گردش خون
• افزایش وزن
• تغییر اندازه و فرم سینه‌ها
• بزرگ شدن شکم
• تغییر توزیع مایعات بدن
• افزایش طبیعی خطر ایجاد لخته خون

از طرف دیگر، شکل بدن هنوز ثابت نیست.

برای مثال، انجام ابدومینوپلاستی یا لیپوساکشن زمانی که شکم در حال تغییر به دلیل بارداری است، منطقی نیست. همچنین فرم و اندازه سینه‌ها در دوران بارداری و سپس شیردهی می‌تواند به‌طور قابل توجهی تغییر کند.

به همین دلیل، صبر کردن تا پس از بارداری علاوه بر ملاحظات ایمنی، امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای نتیجه زیبایی را نیز فراهم می‌کند.

اگر در دوران بارداری به جراحی ضروری نیاز باشد چه؟

این مسئله کاملاً با جراحی زیبایی متفاوت است.

بارداری به این معنا نیست که هیچ نوع جراحی را نمی‌توان انجام داد.

اگر بیمار به علت یک بیماری، آسیب یا وضعیت اورژانسی واقعاً به جراحی نیاز داشته باشد، پزشکان نباید صرفاً به دلیل بارداری یک درمان ضروری را نادیده بگیرند.

در چنین شرایطی ممکن است متخصص زنان و زایمان، جراح و متخصص بیهوشی با همکاری یکدیگر بهترین زمان و روش درمان را مشخص کنند.

بنابراین، توصیه به تعویق جراحی در دوران بارداری عمدتاً درباره جراحی‌های انتخابی و غیرضروری است.

آیا می‌توان در دوران بارداری جراحی چاقی انجام داد؟

خیر. جراحی چاقی برای یک بیمار در طول بارداری برنامه‌ریزی نمی‌شود.

عمل‌هایی مانند:

• اسلیو معده
• بای‌پس معده
• سایر جراحی‌های متابولیک و چاقی

باعث تغییرات قابل توجهی در میزان دریافت غذا، متابولیسم، وزن بدن و نیازهای تغذیه‌ای بیمار می‌شوند.

در عین حال، دوران بارداری دوره‌ای است که مادر و جنین به دریافت کافی مواد مغذی نیاز دارند.

به همین دلیل، جراحی چاقی باید خارج از دوران بارداری برنامه‌ریزی شود.

چه مدت بعد از جراحی چاقی می‌توان باردار شد؟

این سؤال برای خانم‌هایی که قصد انجام اسلیو معده یا بای‌پس معده دارند و در آینده نیز می‌خواهند باردار شوند، بسیار مهم است.

معمولاً توصیه می‌شود پس از جراحی چاقی، به‌خصوص در دوره کاهش سریع وزن، برای بارداری عجله نشود. در بسیاری از دستورالعمل‌ها فاصله‌ای در حدود 12 تا 18 ماه پس از جراحی چاقی توصیه می‌شود تا کاهش سریع وزن پشت سر گذاشته شده و وضعیت تغذیه‌ای بیمار تثبیت شود.

پس از جراحی چاقی ممکن است کنترل بعضی از مواد مغذی اهمیت بیشتری پیدا کند، از جمله:

• آهن
• ویتامین B12
• اسید فولیک
• کلسیم
• ویتامین D
• پروتئین
• سایر ویتامین‌ها و مواد معدنی

بنابراین، بارداری پس از جراحی چاقی امکان‌پذیر است، اما بهتر است با برنامه‌ریزی و تحت نظر پزشک انجام شود.

آیا جراحی زیبایی در دوران شیردهی امکان‌پذیر است؟

شرایط جراحی زیبایی در دوران شیردهی با دوران بارداری یکسان نیست.

شیردهی به‌خودی‌خود به این معنی نیست که هر نوع جراحی یا بیهوشی ممنوع است. با این حال، در بسیاری از جراحی‌های زیبایی انتخابی بهتر است تا پایان شیردهی و تثبیت وضعیت بدن صبر شود.

این موضوع به‌خصوص در عمل‌های زیر اهمیت دارد:

• پروتز سینه
• لیفت سینه
• کوچک کردن سینه
• Mommy Makeover
• ابدومینوپلاستی
• لیپوساکشن
• Lipo 360
• جراحی‌های فرم‌دهی بدن

در دوران شیردهی، اندازه و فرم سینه‌ها هنوز ممکن است تغییر کند. همچنین وزن و فرم شکم پس از زایمان می‌تواند برای مدتی در حال تغییر باشد.

به همین دلیل، انجام جراحی پس از پایان این تغییرات به جراح امکان می‌دهد وضعیت واقعی بدن را بهتر ارزیابی و برای نتیجه نهایی برنامه‌ریزی کند.

آیا بعد از بیهوشی عمومی باید شیردهی را قطع کرد؟

لزوماً خیر.

این تصور که هر مادری بعد از دریافت بیهوشی عمومی باید برای مدت طولانی شیردهی را قطع کند، بیش از حد کلی است.

موضوع به عواملی مانند موارد زیر بستگی دارد:

• نوع داروی بیهوشی
• داروهای مسکن پس از عمل
• سایر داروهای تجویز شده
• نوع و مدت جراحی
• سن و شرایط نوزاد

بنابراین، مادری که در حال شیردهی است باید پیش از عمل حتماً جراح و متخصص بیهوشی را از شیردهی خود مطلع کند تا داروهای مناسب انتخاب شوند.

بهترین زمان جراحی زیبایی بعد از بارداری چه زمانی است؟

یک زمان ثابت برای همه افراد وجود ندارد.

بهترین زمان انجام جراحی زیبایی بعد از بارداری به عوامل مختلفی بستگی دارد:

• آیا مادر هنوز شیردهی دارد؟
• چه مدت از زایمان گذشته است؟
• آیا وزن بدن ثابت شده است؟
• چه جراحی‌ای قرار است انجام شود؟
• آیا اندازه سینه‌ها تثبیت شده است؟
• وضعیت شکم و پوست چگونه است؟
• وضعیت عمومی سلامت بیمار چگونه است؟
• آیا بیمار قصد بارداری مجدد دارد؟

برای جراحی‌های سینه و فرم‌دهی بدن، معمولاً بهتر است شیردهی پایان یافته و وزن و فرم بدن به وضعیت نسبتاً ثابتی رسیده باشد.

آیا دندانپزشکی در دوران بارداری امکان‌پذیر است؟

بله. دندانپزشکی با جراحی زیبایی انتخابی تفاوت مهمی دارد.

بارداری به این معنا نیست که درمان‌های ضروری دندانپزشکی باید متوقف شوند.

بسته به شرایط بیمار، درمان‌هایی مانند موارد زیر می‌توانند در دوران بارداری انجام شوند:

• معاینه دندانپزشکی
• جرم‌گیری
• درمان پوسیدگی
• پر کردن دندان
• عصب‌کشی
• کشیدن دندان در صورت ضرورت
• درمان عفونت‌های دندان و لثه

به‌خصوص نباید یک عفونت فعال دندان صرفاً به دلیل بارداری برای ماه‌ها بدون درمان باقی بماند.

آیا بی‌حسی دندانپزشکی در دوران بارداری مجاز است؟

در صورت نیاز، برخی از داروهای بی‌حسی موضعی دندانپزشکی در دوران بارداری قابل استفاده هستند.

با این حال، دندانپزشک باید حتماً از بارداری بیمار اطلاع داشته باشد.

این موضوع به پزشک اجازه می‌دهد نوع دارو، مقدار دارو و برنامه درمانی را متناسب با شرایط بیمار انتخاب کند.

آیا در دوران بارداری می‌توان عکس دندان گرفت؟

در صورت وجود ضرورت پزشکی، تصویربرداری دندانپزشکی می‌تواند با رعایت اصول و پروتکل‌های مربوط انجام شود.

گاهی عکس دندان برای تشخیص مواردی مانند:

• عفونت
• آسیب دندان
• مشکلات ریشه
• پوسیدگی عمیق
• سایر بیماری‌های دهان و دندان

ضروری است.

بنابراین نباید یک بررسی تشخیصی ضروری را صرفاً به دلیل بارداری نادیده گرفت.

آیا در دوران بارداری می‌توان ایمپلنت دندان انجام داد؟

اینجا باید بین درمان ضروری و درمان انتخابی تفاوت قائل شد.

ایمپلنت دندان معمولاً یک درمان قابل برنامه‌ریزی است و اگر ضرورتی برای انجام فوری آن وجود نداشته باشد، می‌توان کاشت ایمپلنت را به بعد از زایمان موکول کرد.

درمان ایمپلنت ممکن است شامل جراحی، تصویربرداری، مصرف بعضی داروها، جلسات متعدد و دوره ترمیم باشد.

به همین دلیل، اگر به تعویق انداختن ایمپلنت مشکلی برای سلامت بیمار ایجاد نمی‌کند، انجام آن پس از بارداری می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد.

اما وجود درد، عفونت یا مشکلات جدی دندانپزشکی مسئله متفاوتی است و باید توسط دندانپزشک بررسی شود.

آیا دندانپزشکی در دوران شیردهی امکان‌پذیر است؟

در حالت کلی، بسیاری از درمان‌های دندانپزشکی در دوران شیردهی قابل انجام هستند.

برای مثال:

• معاینه
• جرم‌گیری
• پر کردن دندان
• عصب‌کشی
• کشیدن دندان در صورت نیاز
• تصویربرداری دندان

شیردهی به‌تنهایی مانع انجام این درمان‌ها نیست.

با این حال، بیمار باید به دندانپزشک اطلاع دهد که در حال شیردهی است؛ به‌خصوص اگر قرار است آنتی‌بیوتیک، مسکن، آرام‌بخش یا داروی دیگری تجویز شود.

درمان‌های زیبایی دندان در بارداری و شیردهی چطور؟

در اینجا نیز بهتر است بین درمان ضروری و درمان صرفاً زیبایی تفاوت قائل شویم.

درمان عفونت، پوسیدگی عمیق یا درد دندان نباید بدون دلیل به تعویق بیفتد.

اما اگر یک درمان فقط جنبه زیبایی دارد و به‌راحتی می‌توان آن را به زمان دیگری موکول کرد، می‌توان درباره بهترین زمان انجام آن با دندانپزشک مشورت کرد.

تفاوت بارداری و شیردهی از نظر انجام جراحی چیست؟

بارداری و شیردهی دو شرایط متفاوت هستند.

در دوران بارداری، جراحی‌های زیبایی و جراحی‌های چاقی انتخابی معمولاً به بعد از زایمان موکول می‌شوند. در مقابل، اگر یک جراحی از نظر پزشکی ضروری باشد، امکان انجام آن با بررسی پزشکان وجود دارد.

در دوران شیردهی، انجام جراحی به‌طور مطلق ممنوع نیست، اما در جراحی‌های زیبایی معمولاً زمان عمل باید با توجه به نوع جراحی، تغییرات بدن پس از زایمان، داروها و شرایط شیردهی انتخاب شود.

درمان‌های ضروری دندانپزشکی نیز معمولاً هم در دوران بارداری و هم در دوران شیردهی قابل انجام هستند.

خلاصه

نتیجه‌گیری

پس آیا جراحی در دوران بارداری یا شیردهی امکان‌پذیر است؟

پاسخ به نوع عمل بستگی دارد.

جراحی‌های زیبایی انتخابی در دوران بارداری معمولاً باید به بعد از زایمان موکول شوند. جراحی چاقی نیز در طول بارداری برنامه‌ریزی نمی‌شود.

اما اگر یک عمل از نظر پزشکی ضروری باشد، بارداری به‌تنهایی به معنی ممنوعیت مطلق جراحی نیست.

دندانپزشکی نیز شرایط متفاوتی دارد. بسیاری از درمان‌های ضروری، تشخیصی و ترمیمی دندانپزشکی در دوران بارداری قابل انجام هستند و وجود عفونت یا بیماری دندان نباید صرفاً به علت بارداری نادیده گرفته شود.

در دوران شیردهی نیز بسیاری از درمان‌ها امکان‌پذیرند، اما برای جراحی زیبایی بهتر است زمان مناسب بر اساس نوع عمل، وضعیت بدن پس از زایمان، شیردهی، داروهای مورد استفاده و نظر پزشک تعیین شود.

در نهایت، بیمار باید پیش از هر درمان یا جراحی، پزشک، جراح، دندانپزشک و متخصص بیهوشی را از بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی مطلع کند.